Review: The Jaguar that Roams the Mind

Toen ik Robert Tindall's 'The Jaguar That Roams The Mind' begon te lezen, wist ik nog maar erg weinig over de verschillende groepen en religies die ayahuasca gebruiken voor genezing en contact met archetypische wezens als Jezus en Maria. Ik had Terence McKenna horen spreken over ayahuasceros, en had Jeremy Narby's 'Cosmic Serpent' gelezen, dus had wel enige kennis van sjamanisme uit het Amazonegebied, maar niet van religieuze groeperingen als de Santo Daime, noch wist ik veel over de principes en gebruiken van het vegetalismo. Robert's boek bevat zowel objectieve informatie over deze zaken, als ook persoonlijke ervaringen met en meningen over hen.

Terwijl ik het boek las, kon ik me goed identificeren met Robert's skeptische houding tegenover bepaalde magische praktijken, hoewel ik het soms ook wel moeilijk vond om mee te gaan in zijn geloof in geesten en zijn kritiek op de moderne wetenschappelijke instelling.

Zo zijn er bijvoorbeeld beschrijvingen van een Barquinha grootmoeder die ogenschijnlijk voorspelt hoe hij zijn toekomstige partner zal ontmoeten, het terugkerende thema van Robert's transformatie in een jaguar, en verhalen over de geest van een kat. Het zorgt er wel voor dat het een amusant verhaal wordt, een beetje zoals in het magisch-realisme.

Het algemene verhaal van het boek beschrijft Robert's aanvankelijke bezoek aan Morocco, waar hij enkele teleurstellende ervaringen beleeft. Hij komt vervolgens terecht in het oostelijke gedeelte van het Amazonegebied, waarvandaan hij verder naar het westen reist tot diep in het hart van het regenwoud. Het is in dit deel van het boek dat we kennis maken met de verschillende takken van de Santo Daime, de Barquinha en de União do Vegetal godsdiensten, de Kaxinawa Indianen van Brazilië, en enkele onafhankelijke genezers. Al deze beschrijvingen worden onderbroken door visioenen en herinneringen aan zijn kindertijd en jeugd. Dit was wat verwarrend, omdat ik er soms pas na meerdere zinnen achter kwam welke periode van zijn leven (zijn heden of verleden) hij beschreef, en waar het plaats vond.

Het grootste deel van de tweede helft van het boek is gewijd aan zijn ervaringen in Peru bij het Takiwasi centrum en met meester-sjamaan Juan Flores. Het geeft een intieme en gedetailleerde beschrijving van sjamanisme zoals beoefend door Juan en zijn leerling in Mayantuyacu. Dit deel van het boek is met name interessant, omdat het vol fascinerende informatie staat over botanische, culturele en metafysische onderwerpen. Er wordt veelvuldig stil gestaan bij wat Robert de pilaren van het vegetalismo beschouwt: purgeren (braken), psychoactieve planten, en dieet. Een van de laatste hoofdstukken, over de vervuiling en vernietiging van het regenwoud, was erg ontroerend. Ik wist dat de situatie ernstig was, maar niet zo ernstig.

Ik denk dat dit een fantastisch boek is voor degenen die iets willen leren over de verschillende ayahuasca kerken en het vegetalismo van het Amazonegebied, in de vorm van een spannend en tot nadenken aansporend reisverhaal.

Ivar Verploegh