Gebruik

RITUELEN EN CEREMONIES

Hieronder vind je een overzicht van de meest bekende manieren waarop ayahuasca wordt gedronken.
Lees meer over het belang van hoe en waar (de setting) je een krachtig middel zoals ayahuasca neemt.

DE TRADITIONELE GENEESWIJZE VAN DE AMAZONE

ceremony
Sjamanistische ayahuasca-ceremonie
Een sjamaan is een persoon die zijn of haar weg onder invloed van psychedelische middelen goed kent en dit inzet ten behoeve van het genezen van patiënten. De sjamanistische trance wordt doorgaans opgewekt door een combinatie van psychedelische planten en muziek, en brengt de sjamaan in een toestand waarbij hij dingen waarneemt die hij normaalgesproken niet zou waarnemen. Meestal is het doel genezing , of het verkrijgen van bepaalde informatie, of communicatie met zielen.

Ayahuasca is niet alleen overduidelijk een sjamanistisch hulpmiddel bij uitstek, het is tevens het belangrijkste medicijn van de Amazone. Volgens veel inheemse curanderos (genezers) komt een groot deel van hun botanische kennis direct van de ayahuasca-ervaringen. Tijdens de sessies, die meestal ‘s avonds en op vaste dagen van de week worden gehouden, zijn er tussen de vier en acht patiënten aanwezig. Het ritueel begint rond acht à negen uur in de avond en kan zeven uur in beslag nemen. Dit alles vindt plaats in het huis of de ‘kliniek’ van de sjamaan, meestal in het donker om het visionaire effect van ayahuasca te stimuleren.

Een sjamaan drinkt ayahuasca zodat hij de mentale en/of spirituele oorzaken van de toestand van zijn patiënt, die soms ook drinkt, kan achterhalen. Meestal besteedt de sjamaan een groot gedeelte van de sessie aan het zingen van icaros, of ‘krachtliederen’, ten behoeve van heling en om goedgestemde zielen aan te trekken. Soms worden patiënten uitgenodigd om bij de sjamaan te komen, die dan zachtjes zal zingen speciaal voor de betreffende patiënt.

Tabak is een belangrijk hulpmiddel in deze traditie, net als de chapada, een bos gebundelde bladeren. Tabaksrook wordt over de ayahuasca en de patiënt geblazen om positieve energie aan te trekken. De chapada wordt gebruikt zoals men een percussie-instrument zou gebruiken, in de lucht slaand met regelmatige tussenposes. Andere hulpmiddelen zijn parfum, wierrook, percussie-instrumenten, kristallen en andere kracht-objecten. De dag na de sessie vindt er meestal nog een individuele behandeling met andere medicinale planten plaats.

Als je meer wilt weten over ayahuasca sjamanisme, raden we je aan het boek Singing to the Plants te lezen. Dit is een uitgebreide etnografie over mestizo sjamanisme in de Amazone geschreven door Stephan Beyer, gepubliceerd in 2009.

DE SANTO DAIME KERK

daime
Er worden grote pannen voor de ayahuasca gebruikt
daime
Daime vrouwen plukken chacruna-bladeren
daime
Dansen en zingen na het drinken van het sacrament

De Santo Daime kerk, in de vroege 1930’er jaren gesticht door Raimundu Irineu Serra, is waarschijnlijk de bekendste ayahuasca-drinkende traditie. Het is een ideosyncratie die Katholieke, Christelijke overtuigingen integreert met het gebruik van een inheems entheogeen (‘het goddelijke van binnen manifesterend’) brouwsel. In het licht van de inquisitie die zo’n 400 jaar geleden plaatsvond is dit een interessant gegeven, aangezien deze ook verantwoordelijk was voor de bijna volledige uitroeiing van (ayahuasca-)sjamanen en hun cosmologieën. Dit werd geïnitieerd door autoriteiten die in de naam van het Katholicisme optraden.

De Santo Daime noemen ayahuasca Daime en het is hun sacrament in de trabalhos (sessies, werken). Behalve het eigenlijke brouwen, worden alle rituelen in een gesloten, volledig verlichtte hal gehouden, onder leiding van de padrinho. Het is tegenwoordig een wijdverspreidde traditie, met vele centra in Brazilië en een aantal meer in Europa.

Alhoewel Santo Daime in totaal 15 soorten sessies hebben waarbij het aantal deelnemers variëert van 4 tot 800, hebben ze 5 soorten hoofd-sessies. De concentração (concentratie of meditatie) wordt twee keer per maand gehouden. Het brouwsel wordt aan het begin van deze reguliere sessie genomen door alle aanwezigen, en meestal is er later een tweede ronde. Deconcentração-sessies draaien om een periode van ongeveer twee uur, waarin de deelnemers zitten in stilte. Voor en na deze stilte wordt er gebeden en gezongen. Meestal begint een sessie om 8 uur ‘s avonds en duurt het ongeveer 6 uur.

Een andere reguliere sessie van de Santo Daime is de cura, een ritueel gericht op genezing. Een cura duurt net zo lang als een concentração en er worden twee rondes Daime geserveerd. Ook is er een speciaal liedboek met hymnes die bij een cura worden gezongen.

De Santo Daime hebben feestelijke sessies op vaste data, inclusief Kerstmis, Nieuwjaarsdag en soms bruiloften en verjaardagen. Ze dansen en zingen terwijl ze in formatie staan, met een groep mensen die gitaar spelen en soms andere instrumenten, zoals een electronisch orgel, een fluit of klarinet. Veel deelnemers schudden met een maraca, gemaakt van een blikje met zaden erin. De feestelijke sessies duren meestal rond de elf uur en worden ‘s nachts gehouden. Daime wordt tot vijf keer geserveerd tijdens dit soort sessies. Na de tweede ronde is er meestal een pauze waarin de deelnemers naar buiten gaan en ontspannen.

Soms heeft een klein aantal deelnemers een intieme sessie, trabalhos de estrela genoemd, wat refereert naar de stervormige tafel in het centrum van de hal waar alle sessies plaatsvinden. Deze sessies concentreren zich op iemand’s ziekte, en er wordt gezongen met genezing als doel. Een ander soort sessie vindt slechts zelden plaats, een missa, een mis of dienst, voor de doden.

Buiten wordt het vijfde type sessie gehouden, de eigenlijke bereiding van de drank. Tijdens dit ritueel, wat de feitio wordt genoemd, worden hoge doseringen Daime geserveerd. Er worden liederen gezongen en de ayahuasca-liaan wordt verzameld en met een hamer geslagen door acht tot veertien mannen. De chacrona is van tevoren door de vrouwen verzameld en gewassen. De padrinho, geholpen door leden van de gemeenschap, is degene die de drank daadwerkelijk maakt en de bereidingsmethode en hoeveelheden van de ingrediënten bepaalt.

De Santo Daime kerk staat bekend om haar liederen, of hinos, die de padrinho of andere prominente leden naar eigen zeggen ontvangen uit de astrale wereld, uiteraard onder invloed vanDaime. Dit zijn de enige geschreven leerstellingen van deze kerk en vormen de kern van een sessie. Ze kunnen enigszins vergeleken worden met de icaros van ayahuasca-sjamanen, die worden gezongen om de aanwezigen te ondersteunen in hun diepe ervaring.

UNIÃO DO VEGETAL

udv

Een UDV nucleo in Brazilië

Het grootste deel van de volgende alinea’s is met vriendelijke toestemming van de schrijver overgenomen uit “Ayahuasca, eine Kritik der psychedelischen Vernunft’, een Duits boek over ayahuasca, geschreven door de Nederlandse filosoof Govert Derix.

De União do Vegetal is op 21 februari 1961 gesticht in Porto Velho Rondonia, Brazilië, door rubbertapper José Gabriël da Costa. Terwijl hij in de rubberkampen werkte, kwam hij in Boliva in contact met inheemse Indianen in Bolivia, die hem in het oerwoud kennis hebben laten maken met ayahuasca. Het ritueel dat onder zijn handen ontstond, wordt elke eerste en derde zaterdag van de maand van acht uur ‘s avonds tot een kwartier na middernacht in heel Brazilië herhaald door naar schatting tienduizend mannen en vrouwen. Er zijn elk jaar zo’n 40 à 50 rituelen waarin ayahuasca wordt geserveerd, meestal in lagere doseringen dan daime.

De sessies vinden plaats onder leiding van een meester (‘Mestre‘) die de thee distribueert en de collectieve en individuele ervaring in goede banen leidt door het zingen van chamada’s, speciale gezangen over de oorsprong van ayahuasca, de betekenis van de burracheira (de aanduiding van het effect van ayahuasca) en de betekenis van een leven als ayahuasqueiro. Er wordt muziek geluisterd en er is gelegenheid tot het stellen van vragen aan de meester en het toespreken van de groep.

Zoals de Santo Daime vergaart de UDV bekendheid en populariteit in alle lagen van de bevolking, met nuclei (centra) in alle belangrijke steden van Brazilië en zelfs een aantal buiten het content Amerika. ‘União’ betekent ‘eenheid’ en refereert naar het verenigen van schijnbaar gescheiden principes. Een simpel voorbeeld is de vereniging van de diverse planten die in ayahuasca worden gebruikt. Bij de UDV heet Banisteriopsis caapi ook wel mariri, en vertegenwoordigt kracht. Psychotria viridis wordt chacrona genoemd en vertegenwoordigt licht. Een ander voorbeeld is het verenigen van mannelijke en vrouwelijke principes. Leden van de UDV refereren naar diverse vormen van verenigen (één zijn met het hele universum door het drinken van vegetal(ayahuasca) in het bijzonder) met de term ‘fazer a ligação‘, oftewel de verbinding maken.

Net als veel andere religies heeft de União do Vegetal haar bijeenkomsten en festiviteiten gestructureerd volgens een jaarlijkse cyclus. De belangrijkste bijeenkomsten zijn de sessões de escala, de officiële sessies, die elke eerste en derde zaterdag van de maand plaatsvinden van acht uur ‘s avonds tot een kwartier na middernacht.

Daarnaast zijn er sessies tijdens christelijke feestdagen (Kerstmis, Pasen), op de dagen van enkele christelijke heiligen (Sint-Jan, Sint-Petrus), de verjaardag van meester Gabriël, de verjaardag van de oprichtingsdatum van de União do Vegetal, op moederdag, op vaderdag en tijdens reveillon, de overgang van het oude naar het nieuwe jaar. Voor gevorderde ayahuasqueiro’s zijn er sessões instrutivas (instructieve sessies), waarin dieper wordt ingegaan op meer esoterische aspecten van de União do Vegetal.

De officiële sessies op de eerste en derde zaterdag van de maand volgen een vast programma:

  • Gezamenlijk vegetal drinken (20.00 uur)
  • Concentratie op het effect van de thee (tot ca. 21.00 uur)
  • De meester maakt de verbinding door het brengen van openingschamada’s
  • Beleven van het effect van de thee, gelegenheid tot het toespreken van de groep en het stellen van vragen, luisteren naar populaire muziek met teksten met een boodschap en het brengen van chamada’s (tot 23.30 uur)
  • De meester brengt enkele sluitings- of afscheidschamada’s (omstreeks 24.00 uur)

BARQUINHA

barquinha

Barquinha ritueel

De Barquinha kerk is opgericht in 1945 in Rio Branco, Brazilië, en combineert elementen van het Afro-Braziliaanse Umbanda geloof en de Santo Daime. Letterlijk gezien betekent Barquinha ‘kleine boot’, wat refereert naar de boot die oprichter Frei Daniel Pereira de Mattos zag in een visioen. Voor hem vertegenwoordigde de boot de spirituele reis. Barquinha houdt vaker rituelen dan de Santo Daime en UDV, waarbij ze klaarblijkelijk een drank serveren die tevens sterker is dan bij de Santo Daime en UDV.

Tijdens sommige rituelen, die op Umbanda rituelen gebaseerd zijn, betreden Barquinha-leden, vaak gekleed in zeemans-uniformen, een toestand van trance en roepen geesten op. Tijdens sommige sessies wordt de gira gedaan, een cirkeldans die uit de Umbanda-traditie stamt. Drie keer per jaar wordt er een pelgrimsreis of romaría gemaakt, waar onder andere een periode van dertig dagen bij komt kijken waarbij er elke nacht sessies zijn waar ayahuasca wordt gedronken. Tijdens niet-feestelijke sessies worden er salmos gezongen door een voorzanger, terwijl de rest al zittend de refreinen meezingt. Deze liederen zijn doorgaans aanzienlijk langer dan die van de Santo Daime.

HYBRIDE RITUELEN EN AYAHUASCA IN HET WESTEN

In de loop van de tijd zijn er ook andere, hybride ayahuasca rituelen ontstaan. Verschillende groepen en mensen integreerden het werken met dit plantmedicijn in allerlei spirituele en therapeutische praktijken.

Westerlingen die in aanraking komen met deze tradities raken vaak geïnspireerd. De afgelopen jaren is er een opkomst van ayahuascatoerisme naar de Amazone waar te nemen. Daarnaast worden ayahuasca sjamanen over de hele wereld uitgenodigd om ceremonies te begeleiden.

Sommige westerlingen gaan zelf in training bij een inheemse of mestizo sjamaan en beginnen vervolgens hun eigen ceremonies te leiden. Tegenwoordig hoef je dus niet meer naar het Amazonegebied af te reizen om aan een sessie deel te nemen.

Hier kun je meer lezen over de verschillende (moderne) tradities rondom het gebruik van ayahuasca.